Search Browse Subjects Browse Authors Shopping Cart

Quick Search:

Advanced Search
(You can always search in Google or Bing using Unicode Devnagari as "मी कसा झालो site:rasik.com")
 

Marathi Library New
- Select books and magazines.
- Receive by mail.
- Read them.
- Send back by mail.
- No shipping charges!
Marathi CDs & Cassettes
Marathi Books
  New Additions
  Browse Categories
  Browse Authors
  Browse Publishers
  Read Synopsis of Books
Best marathi books
  Favorite of Our Visitors
  Sahitya Akademi Winners
  List of Best by Antarnad
  List of Best by AIR 1997
  List of Best by ma.TA. 1986
Online Marathi Books
Learn Phonetics
About Us
Tell us your favorite books
Download Fonts


कुणा यात्रिकाचा जीवनसंवाद
Author: वि. रा. करंदीकर
Publisher: स्नेहल प्रकाशन
Add to Shopping Cart
Price: $18.28 $14.62 20% OFF ( ~670 Pages, R600)*
Reaches you in 4 to 5 weeks. We do not carry inventory. Availability status of Marathi books is always fluid. We promptly post refund for OutOfPrint books. (More options)

* Price does not include shipping charge. It is calculated for the the full order.

Note: Because of lack of uptodate information, certain books could be out of print or unavailable. In such case, the cost for those books will be refunded in full to you.


Synopsis:
लोकसत्ता, रविवार , ६ जून २००४
संयमी यात्रिकाचा नितांत वैचारिक जीवनालेख
प्रत्येक प्रतिभावंत आपल्या आयुष्याचा अर्थ लावण्याचा सतत प्रयत्न करीत असतो. घटनांच्या चक्रांचा अन्वयार्थ आपल्या स्वभावाशी लावत असताना आपलं आयुष्य कशासाठी याचाही विचार तो करत असतो. गवसलेल्या तत्त्वांची पायमल्ली न होता त्या तत्त्वांच्या पायावर आयुष्य उभे करणे महत्त्वाचे ठरते आणि मग तसे आयुष्य तपस्वी व विरागी बनून जाते. महापुरुषांचे जीवन जरी जगता आले नाही तरी त्यांच्या तत्त्वांना तिलांजली न देता आयुष्य जगण्याचे नितांत समाधान त्यांना मिळते. मराठी साहित्यामध्ये सारस्वतांची संख्या खूप आहे. त्यात राजहंसी चालीचे मोजकेच. डॉ. वि. रा. करंदीकर हे सर्वमान्य आणि विद्वानांमध्ये मान्य असलेले नाव. संतसाहित्य लिहिताना त्यांनी मांडलेला विचार हा तसा वादापासून दूर राहिला. त्यांनी आता आपल्या गतायुष्याचा गर्भरेशमी आलेख मांडला असून तो मन:स्पर्शी आणि विचारपरिप्लुत असा झालेला आहे.
'कुणा यात्रिकाचा जीवनसंवाद' हे या पुस्तकाचे नाव. पुस्तक वाचत असताना आलेला अनुभव पुस्तक वाचून झाल्यावरही कायमच राहतो, अशी एक नादलय अभावितपणे साधून गेली आहे. एक निर्व्याज स्वच्छंदीपणा आणि कुठलाही अभिनिवेश न बाळगता निर्झराच्या खळाळी स्वभावाचा ओघ हे या पुस्तकाचे वैशिष्टय आहे आणि म्हणूनच आयुष्याच्या अनेक पैलूंकडे पाहतानाही त्यांच्या जगण्याविषयीच्या मूलभूत धारणांना कुठेही बाधा येत नाही. राष्टरईय स्वयंसेवक संघात त्यांचा बराच काळ व्यतित झालेला असला तरीही संघाच्या तत्त्वज्ञानाची कोठेही सटीक चर्चा नाही. जाता जाता सहज काही बोलणे असा पवित्रा घेतल्याने त्यांच्यावर कुठल्याही इझमचा पगडा नसल्याचे स्पष्ट जाणवते. समाजाकडे तोंड करुन आयुष्य उपभोगणे आणि तरीही आतला तत्त्वज्ञ जिवंत ठेवणे, आपला आंतरिक संवाद चालू ठेवणे हे त्यांना शकय झालेले दिसते. या सगळयांचे श्रेय करंदीकर रामकृष्ण परमहंसांना आणि विवेकानंदांना देतात. त्यांच्या नमर्तेचा भाग बाजूला काढला तर त्यांच्या कतरृत्वाचा आढावा घेता येणे सोपे होईल.
वरील पुस्तक लिहिताना करंदीकरांनी घटना वस्तुनिष्ठपणे मांडल्या आहेत. कमालीचे आत्मसंयमन आणि वैचारिक शिस्त यामुळे कोणतीही टिप्पणी वा टीका बोचरी न वाटता ते विधायकपणाकडे जाणारे वाटते. याचे आणखी एक कारण सांगता येईल की, मनुष्याचा मोठेपणा हा त्याच्या सामाजिक प्रतिष्ठेवर अवलंबून नसून वैयक्तिक चारित्र्यावर अवलंबून आहे, असे करंदीकरांनी मानले. आपल्या भूमिका स्वच्छपणे मांडल्या, अर्थात अशा गोष्टींमागे शत्रुत्व चालून येतेच. समाजात कार्य करताना नेमणुका, राजीनामा, पदग्रहण, बढत्या इ. अनेक गोष्टी येतातच आणि डॉ. करंदीकर त्यास अपवाद नव्हेत. पुस्तकातील अनेक घटना मांडतानाचा त्यांचा आर्जवी स्वभाव लक्षात येतो आणि सत्य मांडतानाही कुणाला कमीत कमी कसे दुखवता येते याचे प्रात्यक्षिक या पुस्तकात आले आहे. त्यांच्या आयुष्यात त्यांनी संतांनी सांगितलेला निवृत्तिवाद मानसिक पातळीवर पाळला असे दिसून येते. काही उंचीवर गेल्यावरही त्यांनी आत्मशोध चालूच ठेवला.
खरं पाहता या पुस्तकाला वैचारिक अधिष्ठान असल्याने त्यांच्या कौटुंबिक जीवनातील घटनांना एक दुय्यमपणा प्राप्त होतो. पत्नी शांता हीस त्यांनी पूर्ण गुण दिले आहेत. आईचे ऋण मानताना त्यांनी कुठेही कमीपणा दाखवला नाही. वडिलांची अकार्यक्षमताही त्यांनी मांडली आहे. देशासाठी काहीतरी करावे म्हणून हा युवक घराबाहेर पडतो आणि कोणकोणत्या गोष्टींना सामोरे जातो याचे वर्णन केवळ विस्तारभयास्तव मी टाळले आहे. मात्र त्यातून स्वातंत्र्यपूर्वकाळात भारलेल्या तरुणांची अवस्था लक्षात येते. राजकीय, सामाजिक, सांस्कृतिक, आर्थिक आणि नैतिक असे अनेक पदर लाभलेले हे लिखाण म्हणजे आत्मचरित्राचे आदर्श ठरावेत, असे आहे. ज्ञानेश्वरांचेही तत्त्वज्ञान करंदीकरांनी आत्मसात केलेले आहे. 'रामकृष्ण आणि विवेकानंद' या पुस्तकामुळे ते प्रकाशात आले. शैक्षणिक क्षेत्रातही त्यांनी संचार केला. तसा संचार करताना त्यांनी भर्ष्ट व्यवस्थेविरुद्ध लढा दिला असला तरी काही वेळा आपण गप्प बसलो अशीही कबुली ते देतात. १९७५-७७ च्या आणीबाणीच्या काळात आपण तुरुंगात न जाता पत्नीलाच तेथे जू दिले, हेही ते सांगतात. हे सगळे वाचत असताना मानवी मर्यादा लक्षात येतात. एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवते की लहानपणापासून संघर्षात्मक जीवन वाटयाला येतानाच नैतिकतेशी बांधिलकी ठेवण्याचे धाडस दाखवल्याने प्रत्येक प्रश्नाकडे पाहताना ते पुष्कळ बाजूंचा विचार करतात. नैतिक शास्त्राचा त्यांनी जणू प्रखर अवलंब केल्याचे जाणवते आणि त्यासाठी धर्माचे अधिष्ठान महत्त्वाचे त्यांनी मानले. त्यांच्या कावितांतूनही ते जाणवते.
साहित्य परिषदेवर काम करताना आलेला अनुभव मानवी पातळीवर सोडून देता येईल, परंतु पुणे विद्यापीठाच्या ज्ञानदेव अध्यासनाकालीन आलेला अनुभव विदारक वाटतो आणि तत्त्वज्ञान सांगणार्‍यांचे पाय मातीचेच कसे आहेत ते दिसते. ज्ञानदेवांच्या नावाची आठवण देखील या मंडळींनी ठेवली नाही. वैचारिक क्षेत्रात चिंतन करायला लावणारी ही गोष्ट असली तरी आता इथं लक्ष द्यायला वेळ कुणाला आहे. करंदीकरांनी या पुस्तकात आपल्याला आध्यात्मिक अनुभव आल्याचे कुठेही फारसे नमूद केलेले नाही. पुस्तक फार मोठे झाले आहे. मात्र तपशील दिल्याने घटनांना सत्यार्थ प्राप्त होत असल्याने असे झाले असावे. चांगल्या पुस्तकांचा दुष्काळ पडत असताना 'कुणा यात्रिकाचा जीवनसंवाद' हे पुस्तक समाधानाची मोहोर उठवून जाते. सागर नेने याने तयार केलेल्या मुखपृष्ठावरील करंदीकरांच्या छबीतही ते समाधान सागरसाक्षीने दिसते.

अशोक नारायण जाधव

Write your review for this book

Other works of वि. रा. करंदीकर
   सांस्कृतिक संचित
   रामकृष्ण आणि विवेकानंद
   ज्ञानदेवांचा आत्मसंवाद
   तीन सरसंघचालक
   विश्वमानव स्वामी विवेकानंद

Similar books:
  आत्मचरित्र
   नाच ग घुमा
   माझी जन्मठेप
   पोरवय
   एक गुलाम: ओलायुदाह इक्विनो याचे आत्मचरित्र
   कर्‍हेचे पाणी खंड १ - ८
   More ...  
  आठवणी
   आहे मनोहर तरी ...
   गणगोत
   पुरचुंडी
   मैत्र
   वपुर्झा
   More ...  

Home Help Desk FAQ Your Comments

© 1998 - Rasik Enterprises.